TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı) ve KAKS (Kat Alanı Kat Sayısı) Nedir, Nasıl Hesaplanır?

Şehirlerde yoğunlaşan yapılaşma ile birlikte arazi kullanımı ve inşaat potansiyelinin doğru yönetimi, kentlerin geleceği açısından büyük bir önem taşıyor. Yapılaşma sürecini düzenleyerek, dengeli ve sürdürülebilir bir kentleşme sağlamak için belirli kriterler kullanılıyor. Bunlar arasında, "TAKS" (Taban Alanı Kat Sayısı) ve "KAKS" (Kat Alanı Kat Sayısı) gibi terimler öne çıkıyor. Parsel üzerindeki yapılaşma sınırlarını ve haklarını belirleyen bu kavramlar, doğru anlaşılmadığında planlama süreçlerinde kafa karışıklığı yaratabilir. Bu yazıda, TAKS ve KAKS’ın ne anlama geldiğini, şehir planlamasındaki önemini ve nasıl hesaplandığını derinlemesine ele alıyoruz.

TAKS ve KAKS (Emsal) Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Taks ve Kaks İmar Hesaplama

1. Giriş: TAKS ve KAKS Nedir?

TAKS ve KAKS, şehir planlama ve inşaat sektöründe sıkça karşılaşılan terimlerdir. Bir arazide yapılabilecek inşaatın boyutunu ve yoğunluğunu belirlemek için kullanılırlar. Bu terimler, imar yönetmeliklerine uygun olarak bir yapının boyutlarını ve yüksekliğini sınırlandırır. Doğru anlaşılması, yatırımcılar ve mülk sahipleri için kritik öneme sahiptir. Peki, TAKS ve KAKS ne anlama gelir? Nasıl hesaplanır? Gelin, birlikte inceleyelim.

2. TAKS Nedir?

TAKS (Taban Alan Kat Sayısı), bir arazinin taban alanının toplam inşaat alanına oranını ifade eder. TAKS, bir arsa üzerine yapılacak yapının tabanda ne kadar yer kaplayabileceğini belirler. Bu oran, yapının taban alanının arsanın toplam alanına bölünmesiyle elde edilir.

Örnek:

  • 1000 m²'lik bir arsanız var ve TAKS değeri 0.40 ise, bu durumda tabanda kaplayabileceğiniz alan 1000 m² x 0.40 = 400 m² olacaktır. Yani, tabanda en fazla 400 m² inşaat yapılabilir.

TAKS Hesaplama Formülü:

TAKS = Taban Alanı / Arsa Alanı

3. KAKS (Emsal) Nedir?

KAKS (Kat Alanı Kat Sayısı), aynı zamanda Emsal olarak da bilinir. KAKS, bir arsa üzerine yapılabilecek toplam inşaat alanını belirleyen katsayıdır. Arsanın toplam alanı ile KAKS değeri çarpılarak, bu arsa üzerinde yapılabilecek toplam inşaat alanı bulunur.

Örnek:

  • 1000 m²'lik bir arsanız var ve KAKS değeri 1.5 ise, bu durumda toplam inşaat alanı 1000 m² x 1.5 = 1500 m² olacaktır. Bu alan, birden fazla katlı bir bina yapmak için kullanılabilir.

KAKS Hesaplama Formülü:

KAKS = Toplam İnşaat Alanı / Arsa Alanı

4. TAKS ve KAKS Değerleri Neden Önemlidir?

TAKS ve KAKS değerleri, arsa üzerinde yapılacak inşaatın yoğunluğunu ve büyüklüğünü belirler. Bu değerler, belediyeler tarafından belirlenen imar planlarına göre değişir ve her bölge için farklılık gösterebilir. İşte bu değerlerin önemine dair birkaç nokta:

  • Yatırım Planlaması: TAKS ve KAKS değerleri, yatırımcıların ve müteahhitlerin yapabilecekleri proje büyüklüğünü ve dolayısıyla yatırım maliyetini belirler.
  • Konut Alanları: Özellikle konut projelerinde, TAKS ve KAKS oranları, kaç daire yapılabileceği veya dairelerin büyüklüğü gibi önemli konuları belirler.
  • Arsa Değeri: Yüksek KAKS değerine sahip arsalar, daha fazla inşaat yapılabileceği için genellikle daha değerli olur.

5. TAKS ve KAKS Hesaplama Örnekleri

Aşağıda, TAKS ve KAKS hesaplamalarının nasıl yapılacağına dair iki örnek verilmiştir:

TAKS Hesaplama Örneği:

  • Arsa Alanı: 500 m²
  • Taban Alanı: 150 m²
  • TAKS Değeri = 150 m² / 500 m² = 0.30
  • Bu durumda, yapı tabanda arsanın %30'unu kaplayacaktır.

KAKS Hesaplama Örneği:

  • Arsa Alanı: 1000 m²
  • KAKS Değeri: 2.0
  • Toplam İnşaat Alanı = 1000 m² x 2.0 = 2000 m²
  • Bu durumda, 2000 m² inşaat alanı elde edilebilir. Örneğin, 4 katlı bir bina yapılmak isteniyorsa, her bir kat için yaklaşık 500 m² alan ayrılabilir.

6. TAKS ve KAKS Değerleri Nasıl Belirlenir?

TAKS ve KAKS değerleri, belediyelerin hazırladığı imar planlarına dayanır. Her bölge için farklı TAKS ve KAKS değerleri bulunur ve bu değerler arsanın bulunduğu alanın yapılaşma yoğunluğunu belirlemek amacıyla kullanılır. İmar planı doğrultusunda, inşaat yapılacak alanın büyüklüğü ve yüksekliği sınırlandırılır.

Belediye İmar Planında Dikkat Edilmesi Gerekenler:

  • Arsanın İmar Durumu: Arsa için belirlenen imar planında TAKS ve KAKS oranlarını kontrol etmek önemlidir.
  • Yapı Yüksekliği: İmar planında belirlenen kat yüksekliği de KAKS değerine bağlı olarak değişebilir.
  • Çevre Düzenlemeleri: Yapılacak yapının çevreye uyumu da TAKS ve KAKS değerlerine göre şekillenir.

7. TAKS ve KAKS Hakkında Bilmeniz Gerekenler

  • TAKS düşük, KAKS yüksek: Bu durumda, yapı tabanda küçük alan kaplarken, daha yüksek ve katlı olabilir.
  • TAKS yüksek, KAKS düşük: Bu durumda, yapı geniş taban alanına sahip ancak daha düşük katlı olabilir.
  • Doğru Planlama İçin Danışmanlık: İmar planları ve TAKS, KAKS değerleri karmaşık olabilir. Profesyonel bir danışmanlık almak, doğru ve kazançlı bir yatırım için faydalı olacaktır.

8. Sonuç: TAKS ve KAKS’ın Önemi

TAKS ve KAKS, bir arsa üzerindeki inşaatın büyüklüğünü ve yoğunluğunu belirlemek için kritik rol oynar. Bu değerleri doğru anlamak, yatırımcıların bilinçli kararlar almasına yardımcı olur ve arsa yatırımlarının daha verimli olmasını sağlar. Yatırım yapmadan önce, arsanın imar durumu ve TAKS-KAKS oranlarını kontrol etmek, hem zaman hem de maliyet açısından önemli bir adımdır.

Arsa ve yapı yatırımlarında doğru planlama yapmak isteyenler için TAKS ve KAKS oranlarını iyi anlamak, uzun vadeli başarıyı getirebilir.

Paylaş: